Cuaderno práctico · Serbio / croata / bosnio · Nivel B1

Ficha 5. Aspecto verbal e imperativo

Aprende a distinguir acciones en desarrollo, habituales o repetidas de acciones vistas como completas. Practica los pares aspectuales y da instrucciones, consejos e invitaciones con el imperativo.

1. Guía rápida

¿Qué es el aspecto verbal?

El aspecto no equivale exactamente a un tiempo verbal. Indica cómo presenta el hablante la acción: como proceso, hábito o repetición (aspecto imperfectivo) o como acción delimitada y contemplada en su conjunto, con un resultado o límite (aspecto perfectivo).

ImperfectivoPerfectivoIdea principal
pisatinapisatiescribir / escribir y terminar
čitatipročitatileer / leer hasta el final
gledatipogledatimirar / echar un vistazo o ver
kupovatikupiticomprar habitualmente o estar comprando / comprar (una vez, completar la compra)
dolazitidoćivenir repetidamente / llegar, venir (una vez)
otvaratiotvoritiabrir (proceso o repetición) / abrir (acción completada)
učitinaučitiestudiar, aprender (proceso) / aprender, llegar a saber
Importante: los pares no siempre se forman añadiendo un prefijo. A veces cambia la raíz. Aprende los verbos en parejas y con ejemplos de uso.

El aspecto en distintos tiempos

Svaki dan čitam deset stranica. · Todos los días leo diez páginas. Hábito: imperfectivo.
Juče sam pročitao/pročitala knjigu. · Ayer terminé de leer el libro. Acción completada: perfectivo.
Dok sam kuvala, slušala sam muziku. · Mientras cocinaba, escuchaba música. Proceso en curso: imperfectivo.
Sutra ću napisati mejl. · Mañana escribiré (y dejaré escrito) el correo. Futuro perfectivo.
Regla práctica: el presente de un verbo perfectivo normalmente no expresa presente real, sino futuro: kad završim = cuando termine. Para hablar de hábitos o de lo que ocurre ahora, se usa normalmente el imperfectivo.

El imperativo

Se usa para dar órdenes, instrucciones, consejos o invitaciones. Las formas más habituales son la segunda persona singular, la primera persona plural y la segunda persona plural.

InfinitivoTi (tú)Mi (nosotros/as)Vi (vosotros/as / usted formal)
čitatičitajčitajmočitajte
pisatipišipišimopišite
raditiradiradimoradite
doćidođidođimodođite
rećirecirecimorecite
uzetiuzmiuzmimouzmite
Propuesta: la primera persona plural suele equivaler a «vamos a…»: Idemo! (¡Vamos!), Počnimo! (¡Empecemos!). El imperativo en -mo también es posible: čitajmo.

Negación e instrucciones corteses

La negación se forma normalmente con nemoj (ti), nemojmo (mi), nemojte (vi) + infinitivo o da + presente, según la variedad y el registro.

Nemoj kasniti! · ¡No llegues tarde!
Nemojte ulaziti! · ¡No entren!
Nemoj da brineš. · No te preocupes.

Para suavizar una petición, se puede añadir molim te (por favor, a ti) o molim vas (por favor, a ustedes/usted): Sačekajte, molim vas. (Espere, por favor).

Ojo: el aspecto depende del significado. Piši! invita a escribir o seguir escribiendo; Napiši! pide que se complete un texto. No siempre se traduce uno a uno con una forma española.

2. A · Reconoce el aspecto

Identifica si el infinitivo destacado es imperfectivo o perfectivo.

3. B · Elige el verbo adecuado

Fíjate en si se habla de un hábito, un proceso o una acción que se completa.

4. C · Forma el imperativo

Escribe la forma que corresponde a la persona indicada.

5. D · Corrige los errores

Reescribe la frase completa para que exprese correctamente el significado indicado.

6. E · Completa el texto

Elige la forma adecuada del par aspectual según el contexto. El narrador es masculino.

Obično (1) ____ (čitati / pročitati) pre spavanja, ali sinoć sam (2) ____ (čitati / pročitati) ceo roman. Danas (3) ____ (pisati / napisati) kratke beleške dok učim. Sutra ću (4) ____ (pisati / napisati) izveštaj i poslaću ga koleginici. Kada (5) ____ (završavati / završiti) posao, otići ću kući. Vikendom često (6) ____ (kuvati / skuvati) za prijatelje, a sledeće subote ću (7) ____ (kuvati / skuvati) posebnu večeru.

7. F · En el diálogo: instrucciones y consejos

Completa con el imperativo adecuado.

Profesor: Molim vas, (1) ____ (otvoriti, vi) knjige na strani deset. Zatim (2) ____ (čitati, vi) tekst naglas.
Učenik: Da li treba sve da zapišemo?
Profesor: Da, (3) ____ (zapisati, vi) nove reči. Ali (4) ____ (ne žuriti, vi) — radite polako.
Učenik: Možemo li zajedno da uradimo prvi zadatak?
Profesor: Naravno. (5) ____ (početi, nosotros) zajedno!

8. Producción escrita · 80–100 palabras

Actividad abierta · no se autocorrige

Escribe unas instrucciones o consejos para una persona que visita tu ciudad, aprende tu idioma o quiere organizar mejor su tiempo. Incluye:

Empieza si quieres: Ako prvi put dolaziš u moj grad, prvo poseti centar...

Lista de comprobación

Autoevaluación orientativa

CriterioPuntos
Elección y uso del aspecto verbal0–4
Formación del imperativo afirmativo y negativo0–3
Variedad de estructuras y vocabulario0–2
Coherencia y corrección general0–1
Total__/10

9. Soluciones y explicaciones

Consulta las respuestas una vez terminadas las actividades.